Blog Archives

ՍԵՐԳԻՅ ԲՈՒԼԳԱԿՈՎԻ ԵՎ ՆԻԿՈԼԱՅ ԲԵՐԴՅԱԵՎԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ՓԻԼԻՍՈՓԱՅՈՒԹՅՈՒՆԸ ԴՈԳՄԱՏԻԿԱՅԻ ԵՎ ԴՈԳՄԱՏԻԶՄԻ ՀԱՄԱՏԵՔՍՏՈՒՄ (ԷՍՍԵ)

  1. Սերգիյ Բուլգակով. Մարդկության ծնունդը պատմության մեջ[1]
Սերգիյ Բուլգակով

Հ. Սերգիյ Բուլգակովը

Սերգիյ Բուլգակովի (1871-1944) վերաբերմունքը դոգմատիկայի հանդեպ արտահայտված ենք գտնում նրա «Անվան փիլիսոփայությունը», «Փիլիսոփայության ողբերգությունը»  գործերում, որտեղ նա հատկապես դիտարկում է փիլիսոփայության և դոգմատիկայի փոխհարաբերության հարցերը: Նա հանգում է այն մտքին, որ քրիստոնեական մտահայեցությունը կարող է առանց աղավաղումների արտահայտվել բացառապես դոգմաների տեսքով, իսկ փիլիսոփայության համար սկզբունքորեն անհասանելի է քրիստոնեական ճշմարտության ճշգրիտ արտահայտումը: Այս սկզբունքով առաջնորդվելով է նա կառուցում իր պատմության փիլիսոփայությունը` սկսած արարչագործությունից մինչ վերջին ժամանակները:

Ըստ նրա` մարդկության պատմությունը բացվում է Դրախտից վտարվելուց հետո: Եվան ծնում է Կայենին, Աբելին, ապա` Սեթին և այսպես սկսվում է մարդկության աստիճանական ծնունդը` սերունդների հերթափոխով: Այսինքն այն, ինչ պետք է տեղի ունենար Դրախտում (աճեցե՛ք և բազմացե՛ք …)` իրականացվեց վտարման մեջ` երկրի վրա` միաժամանակ նշված պատվիրանը պահպանվեց:

Read the rest of this entry

ՄԵՆՔ՝ ՎԱՐԴԱՆԱՆՔ. Ավրորա Մարդիգանյանի վկայությունը

downloadԵղեռնը վերապրած հայուհին՝ Ավրորա Մարդիգանյանն (Արշալույս Մարտիկյան) իր «Հոշոտված Հայաստան» հուշագրության մեջ պատմում է հայրենի Չմշկածագ գյուղաքաղաքին բաժին ընկած դանթեական դժոխքի՝ Եղեռնի մասին: Բազում տառապալից դրվագների շարքում նա խոսում է չմշկածագցի հայ հոգևորականի՝ հայր Ռուբենի՝ քրիստոնեական ամուր հավատքի տեր քրիստոնյայի ու իր հոտին նեցուկ կանգնած հովվի մասին: Թուրք զինվորները հայր Ռուբենին կտտանքների ենթարկելով, քրիստոնեական տոկունությունը կոտրելու փափագով՝ ցանկանում են ենթարկել կրոնափոխության: Read the rest of this entry

Հիսուս Քրիստոս հուդայական գրականության մեջ

«Խաչի քարոզությունը

կորստյան մատնվածների համար

հիմարություն է,

իսկ մեզ` փրկվածներիս համար`

Աստծու զորություն» (Ա Կորնթ. 1.18):

«Մենք քարոզում ենք խաչված Քրիստոսին

ի գայթակղություն հրեաների և

ի հիմարություն հեթանոսների» (Ա Կորնթ. 1.23)

***

Բայց ասում եմ ձեզ՝ հեթանոսներիդ.

որքան ժամանակ որ հեթանոսների

առաքյալ եմ,

փառավորում եմ իմ պաշտոնը,

որպեսզի թերեւս նախանձ գցեմ նրանց մէջ,

որոնք իմ մարմնից են,

և փրկեմ նրանցից ոմանց.որովհետև,

եթե նրանց մերժվելը հաշտություն է աշխարհին,

ապա ի՞նչ է լինելու ընդունվելը,

եթե ոչ՝ կենդանություն մեռելներից։
(
Հռոմ. 11:12-14)
 

Շագալ, Հիսուս թֆելինով

Մարկ Շագալ, Դեղին խաչելություն, 1943 (դրվագ)

Այս վերնագրի ներքո անդրադարձ կկատարենք «Տոլդոթ Յեշու» գրվածքին, Հովսեփիոս Ֆլավիոսի և նոր և նորագույն շրջանի հրեա հեղինակների աշխատանքներում առկա Հիսուս Քրիստոսի անձի, Նրա դերին ու գործին վերաբերող ժամանակակից հուդայական հայացքներին: Read the rest of this entry

Հարությունը մեր հավատքի սիրտն է. Սերգեյ Ավերինցև

Հատված Ս. Ս. Ավերինցևի կողմից 2002 թ. դեկտեմբերի 14-ին խոսված քարոզից.

Սերգեյ Ավերինցև Сергей Аверинцев

Քրիստոսի հարությունը, մեր հավատն առ հարությունն Քրիստոսի առ Եկեղեցին մեր հավատքի սիրտն է և մեր պատասխանը փորձչին՝ դևին։ Այլապես ի՞նչ կլիներ Եկեղեցին առանց նրանում հարուցյալ Քրիստոսի ներկայության. պարզապես մարդիկ՝ իրենց թուլություններով։ Պատմության մեջ – Եկեղեցու երկրային, էմպիրիկ պատմության մեջ – շատ տխուր բաներ կան, ինչպես և ամենատարբեր մարդկային ընկերակցությունների պատմության մեջ։ Բայց եթե նույնիսկ չմտածենք այդ մասին, ամենաբարեպաշտ, առաքինի, հարգանքի արժանի քրիստոնյաները միայն  իրենք իրենցով՝ առանց հարուցյալ Քրիստոսի ներկայության, ի՞նչ են կարող անել իրենց անլիարժեք բարեպաշտությամբ, իրենց մարող առաքինություններով, իրենց իրական բայց և համենայն դեպս անբավարար ներշնչանքով։

Ես ինձ թույլ կտամ ասել շատ անձնական բան՝ ինձ անձնական խոստովանություն անել թույլ կտամ։ Ես չգիտեմ, թե ինչպես է փորձիչը խոսում ուրիշ մարդկանց հետ, բայց երբ նա ինձ հետ է խոսում,

Read the rest of this entry

ԳԱԼՍՏԵԱՆ ԿԻՐԱԿԻ – Ծիսական բառարան

Գալստեան կիրակիՄեծ Պահոց Կիրակիներէն իւրաքանչիւրին անուն մը յատկացուած է, ինչպէս յիշեցաւ. վեցերորդ Կիրակին ալ Գալստեան կը կոչուի եւ անոր շարականն ալ Քրիստոսի աշխարհ գալուն խորհուրդը կը բացատրէ, օրուան աւետարանին վերջին համարն ալ (Մատթ. ԻԳ. 39) Քրիստոսի Գալստեան կ’ակնարկէ։ Որովհետեւ այդ կիրակին անմիջապէս կը յառաջէ Աւագ Շաբթուն՝ ուր Փրկագործութեան խորհուրդին տնօրինութիւնները կը յիշատակուին, այդ Կիրակիին դրուած Գալստեան անունը Քրիստոսի մարդկային փրկութեան համար աշխարհ գալը կը յայտնէ։ Զատկէն 15 օր առաջ է միշտ, եւ 35 օրուան շարժականութեամբ Մարտ 8-էն մինչեւ Ապրիլ 11 կրնայ հանդիպիլ։

Աղբյուրը՝ Մաղաքիա արքեպ. Օրմանեան, Ծիսական բառարան

Կարդացեք նաև Աւագ շաբաթ

Սուրբ Իգնատիոս Անտիոքացի (Աստվածազգյաց). որոշ խոսքեր նրա թղթերից

Իգնատիոս Անտիոքացու մտքերից տե՛ս նաև այստեղ 

Saint_Ignatius_of_Antioch Իգնատիոս Անտիոքացի Աստվածազգյաց

  • Աստծո հացն եմ խնդրում, որը Դավթի զավակից եղած Հիսուս Քրիստոսի մարմինն է, և Նրա արյան ըմպելիքն եմ հայցում, որն անեղծ ու անապական սերն է։

 

  • Ուրեմն դո՛ւք էլ, լույսի և ճշմարտության որդիներ, փախեք բոլոր հերձվածներից ու չար ուսմունքներից։ Որտեղ ուղղափառ հովիվ կա, նրան հետևեք, ինչպես սուրբ խաչին։

 

  • Քանզի շատ են գայլերը, որոնք հպարտանալով չարն են խորհում և ցանկանում Աստծո ճանապարհներով գնացողների ընթացքը խոտորել։ Բայց երբ միաբան լինենք, նրանց համար տեղ չի լինի ձեր մեջ։

 

  • Ճշմարտության մեջ մնա իբրև հզոր այր, որ հարվածվում է, սակայն չի ընկնում. քանզի հզորին է հատուկ հարվածվելն ու հաղթելը։

 

  • Ջանացող եղիր ավելի, քան կաս, և հասկացիր ժամանակն ու այն, ինչ վեր է ժամանակներից։ Եվ սպասիր Նրան, Ով ժամանակներ չունի. Անտեսանելիին, որ մեզ համար տեսանելի դարձավ, Անշոշափելիին ու Անչարչարելիին, որ մեզ համար չարչարվեց և ամեն ինչ ըստ ամենայնի կրեց մեզ համար։

 

  • Միմյանց հետ աշխատեք, միմյանց հետ չարչարվեք և միմյանց հետ ննջեք ու արթնացեք՝ իբրև Աստծո տնտեսներ, Նրա ընտանիք ու սպասավորներ։ Հաճելի եղեք Նրան ու ծառայեք, որպեսզի Նրանից պարգևներ ընդունեք։ Թող ոչ ոք ապստամբ չգտնվի։ Այլ թող ձեր մեջ հավատն իբրև զենք լինի, հույսը՝ իբրև սաղավարտ, սերը՝ իբրև նիզակ, և համբերությունը՝ իբրև վահան։ Եվ ձեր գանձերը թող ձեր բարի գործերը լինեն, որպեսզի Աստծուց պարգևներ ստանաք։ Միմյանց հանդեպ հեզ ու համբերատար եղեք, որպես թե Աստված ձեր մեջ է։

 

Քրիստոս հարյավ

37906351… Քրիստոս հարություն է առել։ Այս շփոթեցնող ու արտասովոր լուրը այն միակ նախադասությունն է, որը ես կցանկանայի ուղղել մահվան դիմաց գտնվող մեկին։ Մենք արդեն խոսել ենք «ինչո՞ւ՝ տառապանքը» հարցի մասին։ Ինչքա՜ն թանաք է հոսեցրել այս հարցը, որ սկզբից ի վեր զբաղեցրել է իմաստասերներին, բանաստեղծներին, աստվածաբաններին… Բայց այդ բոլոր մտավոր ճիգերը չէին կարողացել վերջնական ու գոհացուցիչ մի պատասխան տալ ցավի, տառապանքի ու մահվան ակունքին վերաբերող մարդկային հարցին։ Ինչ էլ որ լինի, տառապանքն ու մահը մեր մարդկային ճակատագրին մաս են կազմում, և մենք չենք կարող խույս տալ դրանցից…

Եթե չես հավատում Հարությանը, ապա մահն իսկապես ամեն ինչի ավարտն է, մարդու ոչնչացումը։ Բայց քրիստոնյան հավատում է, որ մարդը կարող է հաղթահարել մահը, որովհետև Քրիստոսն արդեն հաղթել է նրան։ 5-րդ դարի մեր աստվածաբաններից ու պատմիչներից մեկը՝ Եղիշեն, ասել է. «Մահ իմացեալ՝ մահ է, մահ ոչ իմացեալ՝ անմահություն»։ Աստված մեզ կյանք է շնորհել այս երկրի վրա, բայց մեր կյանքն այստեղ չի վերջավորվում։ Տեղին է հիշեցնել Վիկտոր Հյուգոյի խոսքերը. «Աներկյուղ դիտում եմ հավերժական ստվերների գերեզմանը, որովհետև գիտեմ, որ եթե մարմինն այնտեղ մի բանտ է գտնում, հոգին թևեր է առնում»։ Հարության հանդեպ հավատը մեր ժողովրդի համար կենարար ուժ է եղել։ Այդ նույն հավատը գործուն է նաև այսօր, և այդպես կլինի մշտապես բոլոր նրանց համար, ովքեր ուզում են հետևել Քրիստոսին։

Աղբյուրը՝ Գարեգին Ա. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս, «Զրույցներ Ջիովաննի Գուայտայի հետ», Ս. Էջմիածին, 2001

 

%d bloggers like this: