Blog Archives

Մեծ Պահքի մասին – Ալեքսանդր Շմեման

Ստորև ներկայանցնում ենք ռուս եկեղեցական գործիչ, աստվածաբան հայր Ալեքսանդր Շմեմանի՝ պահքին վերաբերող մի քանի միտք «Մեծ Պահք. ճամփորդություն դեպի Սուրբ Զատիկ» գրքից:

Ալեքսանդր ՇմեմանՄեծ պահքը ամենից առավել հոգևոր ճամփորդություն է, որի նպատակակետը Զատիկն է՝ տոների տոնը…

Մեծ պահքը եկեղեցու օգնությունն է մեզ՝ ապաշխարության դպրոցը, որի միջոցով միայն կարելի է հասնել Զատկին՝ ընդունելով այն որպես մեր մեջ եղած «հնի» վախճան և մուտքը «նոր կյանք»:

Մեծ պահքը աստվածայինի, երկնայինի և հավիտենականի հաղթանակի համար պայքարն է մեր ներսում:

Մեծ պահքի նպատակն է ոչ թե որոշ պարտավորությունների մեզ հարկադրելը, այլ մեր սիրտը «փափկացնելը», որպեսզի այն զգա հոգու ճշմարտությունները, ճաշակի Աստծու հետ հաղորդության հանդեպ անթեղված «ծարավն ու քաղցը»:

Պահեցողության քրիստոնեական էությունը հասկանալի է դառնում աստվածաշնչային երկու դեպքերի միջև եղած փոխկապակցման միջոցով. մեկը Հին Կտակարանի սկզբում է, մյուսը` Նոր Կտակարանի: Առաջին դեպքը դրախտում Ադամի կողմից «պահեցողության խախտումն է». նա ճաշակեց արգելված պտուղը: Այստեղ է մեզ համար բացահայտվում մարդու սկզբնական մեղքը: Քրիստոս` նոր Ադամը (սա երկրորդ դեպքն է), սկսում է ծոմով: Ադամը փորձության ենթարկվեց և պարտվեց: Քրիստոս փորձության ենթարկվեց և հաղթեց փորձությանը: Ադամի զանցառության հետևանքներն են դրախտից արտաքսումն ու մահը: Քրիստոսի հաղթանակի պտուղներն են մահվան կործանումն ու մեր վերադարձը դրախտ:

Պահեցողությունը սոսկ «պարտավորություն», սովորություն չէ, այլ կապված է կյանքի ու մահվան, փրկության ու դատապարտության խորհրդի հետ:

Զատկի կանխավայելումն է լուսավորում Մեծ պահքի շրջանի տխրությունը՝ մեր տքնությունը փոխակերպելով «հոգևոր զարթոնքի»: Գիշերը գուցե խավար ու երկար է, սակայն հորիզոնում ճառագում է խորհրդավոր, պայծառ առավոտը: «Մեզ մի՛ զրկիր մեր հույսից, Ո՛վ Մարդասեր»:

Կարդացե՛ք նաև Սուրբ Եփրեմ Ասորու՝ Մեծ Պահքի աղոթքը

Святые Отцы Церкви о посте

250px-Ignatius_of_Antioch_2Священномученик Игнатий Богоносец, почти современник апостолов, в послании своем Филиппийцам так говорит о важности Великого поста: “Во всю Четыредесятницу должно поститься правоверующим, потому что она содержит чин и устав общества Господня”.

Святитель Василий Великий в Слове Первом о посте рассуждает о том же: “Глава всех нас Господь наш, когда вооружил постом плоть, ради нас воспринятую, то победил самого диавола. Постился же Господь для того, чтобы научить и нас вооружаться постом во время подвига в искушениях”.

Святитель Григорий Назианзин в Слове о Святом Крещении замечает о посте: “Христос постился прежде искушения, мы постимся прежде Пасхи. Пост один и тот же, но немало различия в том и другом времени. Христос во все сорок дней воздерживался от пищи как Бог, но мы, по немощи своей, придерживаемся меры в посте”.
Բարսեղ Մեծ
Святитель Афанасий Великий восхваляет пост в книге “О девстве”: “Видишь ли, что делает пост? Врачует болезни, иссушает мокроту, прогоняет демонов, истребляет лукавые помыслы, соделывает сердце чистым”. “Если кого сильно тревожит нечистый дух, то пусть знает то врачество, которое находится в словах Господа: Сей род не может выйти иначе, как от молитвы и поста (Мк. 9:29)”.

Святитель Кирилл Иерусалимский в Слове Третьем пишет о посте: “Змея, вползая в узкую скважину, освобождается от старой кожи и, в тесноте совлекаясь ветхости, юнеет потом телом. Так и ты входи узкими и тесными дверьми и, утеснив себя постом, изнуждай погибель свою (Притч. 16:26) и отлагай ветхого человека с делами его”.

Сятитель Амвросий Медиоланский, объясняя 118 псалом, так рассуждает о посте: “Если заповедан пост, то смотри, не презирай его. И хотя бы голод понуждал тебя ежедневно к тому, чтобы уклоняться от поста, побеждаясь невоздержанием, но ты лучше приготовляй себя к небесному наслаждению”.

Источник՝ http://happy-school.ru/publ/svjatye_otcy_cerkvi_o_poste/9-1-0-5284

Читайте также Мать Тереза: 7 цитат про главное

ԾՈՄ – Ծիսական բառարան, Մաղաքիա արքեպիսկոպոս Օրմանյան

ծոմ, Օրմանյան, ծիսական բառարան

Եկեղեցւոյ նախնական սովորութեան մէջ պահք կոչուածը կերակուր չուտելն էր, հետեւաբար կ’իմացուէր ինչ որ այժմ մենք կ’իմանանք ծոմ բառով։ Իսկ երբ բոլորովին անօթի մնալ չկրցողներու ներուեցաւ թեթեւ եւ չկշտացնող բանջարեղէն ուտել՝ առանց պահեցողութիւնը աւրուած սեպելու, պահք բառին իմաստը սեպհականուեցաւ մսեղէն ու կենդանական կերակուրներէ զգուշանալով՝ բուսեղէններով շատանալուն, եւ ծոմ բառը գործածուեցաւ առանց ուտելու պահեցողութեան։ Եկեղեցւոյ մէջ պահքէն զատ ծոմ ալ կը պահուի Առաջաւորաց հինգ օրերուն եւ Մեծ Պահքի իւրաքանչիւր եօթնեակին առաջին հինգ օրերուն, շաբաթ ու Կիրակի օրերէն զատ, իսկ մնացեալ բոլոր պահքերը ծոմ չունին։ Ծոմ պահելու օրերը պատարագ մատուցանելն ալ կը խափանուի։

Աղբյուրը՝ Մաղաքիա արքեպ. Օրմանեան, Ծիսական բառարան

ՊԱՀՔ – Ծիսական բառարան, Մաղաքիա արքեպիսկոպոս Օրմանյան

Պահք, Օրմանյան, ծիսական բառարան

Բառին ճիշդ իմաստն է զգուշանալ, ինքզինքը բանէ մը զրկել, ժուժկալել. եւ առաջին ժամանակներու եւ Հին Կտակարանի ու Աւետարանի մէջ պահքը կը նշանակէր պարզապէս կերակուրէ զգուշանալ, չուտել, ծոմ բռնել։ Պօղոս առաքեալին թոյլտուութիւնը, որ բոլորովին անսուաղ կենալ չկրցող տկարը կարենայ քիչ մը բանջար ուտել (Հռոմ. ԺԴ. 2), որ է կատարեալ սնունդ չտուող կերակուր մը, սկսաւ կամաց-կամաց ընդարձակուիլ եւ թեթեւ կերակուրներով սնանիլը սկսաւ պահք կոչուիլ, եւ պահքն եղաւ կերակուրներու տեսակին վրայ հիմնուած ժուժկալութիւն մը։ Առաջ միայն բանջարեղէնները ներուեցան, յետոյ ընդեղէնք, վերջապէս բուսականներէ քամուած հիւթը, ինչպէս ձէթ, գինի եւն.։ Մեր եկեղեցին այժմ պահքին սահման դրած է բուսական արտադրութիւնները, միակ ու բացառիկ յաւելուած ընդունելով մեղրը՝ որ կենդանական կիթ մըն է։ Ուրիշ եկեղեցիներու մէջ սկսած են ներուիլ կթեղէնք, կաթնեղէնք եւ ձկնեղէնք՝ որ մեր մէջ նաւակատիք կոչուած կէս պահք օրերը միայն կը ներուին, մինչեւ իսկ Լատին Եկեղեցւոյ մէջ միսէ զգուշանալով՝ այլ ճարպը գործածելով՝ պահք կը պահուի։ Այս կերակուրներու պահքն է, եւ ամէն եկեղեցիք ալ ունին զայն։ Մեր մէջ եկեղեցւոյ պահք մըն ալ կայ, որ է տէրունական ու սրբոց տօներէ զգուշանալ եւ արարողութեանց կամ ժամերգութեանց մէջ միայն ապաշխարութեան կարգ կատարել։ Ընդհանուր առմամբ իւրաքանչիւր եօթնեակին Չորեքշաբթին եւ ուրբաթը, բոլոր Մեծ Պահքը ու շատ շաբաթապահքեր կերակուրներու պահքին հետ եկեղեցւոյ պահք ալ ունին, սակայն վերջին կարգադրութեանց համեմատ կան օրեր՝ ուր կերակուրներու պահքին օրէնքը պահուելով հանդերձ՝ տէրունական կամ սրբոց տօներ կը կատարուին եկեղեցւոյ մէջ։

Ըստ այսմ իւրաքանչիւր տարի ունինք կերակուրի պահք 158 օր, իսկ եկեղեցւոյ պահք 117 օր, որ կրնան մէկ-երկու պակաս ըլլալ՝ տօներու շարժականութեան հետեւանքով։ Միջոցները միջին հաշուով առած ենք, փոփոխութիւնները զիրար կը լրացնեն։

Աղբյուրը՝ Մաղաքիա արքեպ. Օրմանեան, Ծիսական բառարան

Կարդացե՛ք նաև ԾՈՄ – Ծիսական բառարան

%d bloggers like this: