Blog Archives

ԷՋՄԻԱԾՆԻ ՏՕՆ – Ծիսական բառարան

Էջմիածինը Շարդենի փորագրությունում

Նկարում՝ Էջմիածինը 17-րդ դարավերջին, http://www.wikipedia.org կայքից

Ս. Լուսավորիչը Խոր Վիրապէն ելլելէն ու Քրիստոսի հաւատքը Հայոց մէջ քարոզել սկսելէն ետքը տեսաւ այն նշանաւոր տեսիլքը, ուր Միածինն երկինքէն իջնելով՝ ձեռքը բռնած ոսկի մուրճով բաղխեց այն տեղը՝ ուր էր Սանդարամետի տաճարը. եւ այս հրաշալի կերպով նշանակեց Հայ Եկեղեցւոյ երկնային հաստատութիւնը: Այդ տեսիլքին օրը ճշդելով եւ թուականները զննելով կը գտնենք թէ տեղի ունեցան 302 Յունուար 25-ին. իսկ Վիրապէն ելքը տեղի ունեցած էր 301 աշնան: Միածնի իջումն ու Հայ Եկեղեցւոյ հաստատութիւնը թէ՛ ընդհանրապես Քրիստոսի Եկեղեցւոյ եւ թէ ի մասնաւորի Հայ Եկեղեցւոյ տօնն է, եւ իբր եկեղեցւոյ տօն կկատարուի Հոգեգալուստէն ետքը եկող Բ. Կիրակին,  Զատկի Ժ. կիրակին, կամ Զատկէն 64 օր ետքը: Միշտ 35 օրերու շարժականութեամբ՝ Մայիս 24-էն մինչեւ Յունիս 27 կրնայ հանդիպիլ: Այդ տօնին անունը դրուած է «Տօն Եկեղեցւոյ հաստատել ի Ս. Լուսաւորչէ» կամ աւելի համառօտ կերպով «Տօն Կաթողիկէ Էջմիածնի»:

 

Աղբյուրը՝ Մաղաքիա արքեպ. Օրմանեան, Ծիսական բառարան

Տե՛ս նաև բլոգի Առցանց գրադարններ բաժինը

 

 

Advertisements

ՀՈԳԵԳԱԼՈՒՍՏ – Ծիսական բառարան

Հոգեգալուստ, ՊենտեկոստեՀոգեգալուստ, որ է «Գալուստ Հոգւոյն Սրբոյ յառաքեալսն»: Քրիստոս վերջին ընթրիքին ատեն խոստացաւ առաքեալներուն ղրկել Ս. Հոգին (Յովհ. ԺԶ. 71), եւ Համբարձման օրն ալ հրամայեց Երուսաղէմի մէջ սպասել մինչեւ Ս. Հոգին ընդունին (Ղուկ. ԻԴ. 49), ինչ որ կատարեցաւ  Զատկին յիսուն օրերուն լրանալէն ետքը (Գործք Բ. 4), յանկարծ հնչիւնի մը, հրեղէն լեզուներու եւ ա՛յլ լեզուներով խօսելու նշաններով: Ս. Գիրքը «Ի կատարել աւուրցն Պենտեկոստէից» կ’ըսէ (Գործ Բ. 1), եւ Քրիստոսի մահուան տարին Զատկի Ուր.[բաթ] օր տեղի ունեցած ըլլալով, Պենտեկոստէն = Յիսունքը պէտք էր Ուր. օր լրանար, բայց աւանդութիւնը Կիրակի օր եղած կ’ընդունի այդ գալուստը եւ մենք ալ այժմ Յարութեան օրէն յիսուն օր հաշուելով՝ Կիրակի օր կը կատարենք Պենտեկոստէն: Այդ տօնն ալ Զատկին հետ 35 օրուան շարժականութիւն ունի եւ Մայիս 10-էն Յունիս 13 կրնայ հանդիպիլ: Հին դարերու մէջ մէկ օր միայն կը տօնուէր Հոգեգալուստը եւ կը լրանային Ղազարու յարութենէն սկսեալ 58 օրերու տէրուանական տնօրինութեան շարայարեալ յիշատակները: Հոգեգալստեան յաջորդ օրէն կը սկսէր Եղիական պահքը: Շնորհալին կարգադրեց ամբողջ շաբաթը ի պատիւ Հոգւոյն Սրբոյ տօն կատարել եւ յատուկ շարականներով եւ ընթերցուածներով զարդարեց, եւ եկեղեցւոյ մէջ կատարուած կարգը փոխեց, այլ կերակուրներու պահքը չվերցուց:

Աղբյուրը՝ Մաղաքիա արքեպ. Օրմանեան, Ծիսական բառարան

Կարդացե՛ք նաև Ննջեցյալների համար աղոթքի մասին. Ալեքսանդր Շմեման

ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՆ ՏԵԱՌՆ – Ծիսական բառարան

Համբարձում ՏեառնՔրիստոս իր յարութենէն ետք քառասուն օր երկրիս վրայ մնաց (Գործ. Ա. 3), յետոյ իր յարուցեալ ու փառաւորեալ մարմնով երկինք համբարձաւ։ Այդ խորհրդական տօնը կը կատարուի Զատկի քառասներորդ օրը, Հինգշաբթի, որ 35 օրերու շարժականութեամբ Ապրիլ 30-էն մինչեւ Յունիս 3 կրնայ հանդիպիլ։ Համբարձման տօնը կ՚երեւայ թե հին ժամանակ մեծ նշանակութիւն չունէր շաբթուան մէջ իյնալուն, վասնզի նախատօնակ իսկ չունի, բայց միջին դարերուն մէջ գլխաւոր տէրունիներու ձեւը ստացած է։ Համբարձումէն Հոգեգալուստ տասը օրերը՝ առանց յատկապէս Համբարձման տօն ըլլալու, Յարութեան շարականներուն ու սաղմոսներուն հետ՝ Համբարձման նուիրեալ շարականներ ու սաղմոսներ ալ ունին։

Աղբյուրը՝ Մաղաքիա արքեպ. Օրմանեան, Ծիսական բառարան

Կարդացեք նաև Ընթրիք Տեառն

%d bloggers like this: