Blog Archives

ԳԱԼՈՒՍՏ ՅԵՐՈՒՍԱՂԷՄ (ԾԱՂԿԱԶԱՐԴ)– Ծիսական բառարան

Մուտքն Երուսաղեմ / Գալուստ յԵրուսաղէմ, այսինքն՝ Ծաղկազարդի օրուան տօնը, որով կը յիշատակուի Քրիստոսի հանդիսավոր կերպով Երուսաղեմ մտնելը, իր մահուան նախընթաց վերջին միաշաբաթի օրը։ Քրիստոս իր կենաց վերջին հինգ ամիսները Գալիլիայէն հեռու անցուցած էր Հրէաստանի ու Պիրէայի կողմերը։ Գալիլիացիք որ այնչափ Քրիստոսի բարութիւնները վայելած էին, կարօտցած էին իր տեսոյն։ Զատկի առթիւ բազմութիւն մը ուխտի եկած էր Երուսաղէմ. երբ լսեցին թէ Քրիստոս Շաբաթ օր Բեթանիա գեղն անցուցած է, եւ միաշաբաթին Երուսաղէմ պիտի այցելէ, այս առթիւ յաղթական եւ փառաւոր ընդունելութիւն մը պատրաստեցին իրեն, եւ ոստերով ու երգերով դիմաւորեցին զինքը Ձիթենեաց լերան կողմէն։ Քրիստոս նոր պարագայ մը աւելցուց հանդէսին՝ Բեթփագէ գիւղէն մատակ էշ մը գտնելով եւ վրան հեծնելով՝ որուն յաւանակն ալ մէկտեղ էր։ Այդ գալստեան խորհուրդը կը յիշատակուի Զատկին նախընթաց կիրակին՝ որ Զատկին հետ 35 օրուան շարժականութիւն ունի, Մարտ 15-էն մինչեւ Ապրիլ 18։

Աղբյուրը՝ Մաղաքիա արքեպ. Օրմանեան, Ծիսական բառարան

Կարդացեք նաև Աւագ շաբաթ

ԾԱՂԿԱԶԱՐԴ – Ծիսական բառարան

ծաղկազարդԱյս անունով կը կոչենք մենք Քրիստոսի Երուսաղէմ գալստեան տօնը, որ Զատկէն շաբաթ մը առաջ կը կատարուի, եւ սակայն ոչ աւետարանական պատմութեան եւ ոչ աւանդական յիշատակութեան եւ ոչ օրուան արարողութեանց մէջ ծաղիկի խօսք կայ։ Ուրիշ ազգերու մէջ ալ այդ իմաստով բան մը չկայ. հետեւաբար Ծաղկազարդ անունը զուտ հայ ըլլալով հանդերձ, տօնական կամ քրիստոնէական ծագում ալ չունի, իրաւացի կը գտնենք հետեւցնել թէ Ծաղկազարդը հին ու հեթանոսական տօն մըն է հայոց մէջ, նման Վարդավառ անուան, որ ժամանակներու եւ պարագաներու նմանութեամբ Գալուստ յԵրուսաղէմ տօնին հետ խառնուեցաւ, եւ մէկուն անունը միւսին տրուեցաւ։

Աղբյուրը՝ Մաղաքիա արքեպ. Օրմանեան, Ծիսական բառարան

Կարդացեք նաև Աւագ շաբաթ

ՂԱԶԱՐՈՒ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ – Ծիսական բառարան

Ղազարու Յարութիւն / Ղազարոսի հարությունՔրիստոսի նշանաւոր հրաշքին յիշատակութիւնն է, որ կը կատարուի իբր տէրունի տօն եւ իբր փրկագործ տէրունականներուն շարքին նախադուռը։ Ծաղկազարդը յառաջող Շաբաթ օրը Ս. Ղազարու տօն չէ, եւ այդ առանձին կը կատարուի Խաչի Զ. Երկուշաբթին։ Ղազարու Յարութիւնը Ծաղկազարդի նախընթաց օրը տեղի ունեցած չէ, որովհետեւ այդ հրաշքէն ետքը Քրիստոս պահ մը Եփրայիմ քաշուեցաւ (Յովհ. ԺԱ. 54), եւ նորէն Զատկի առթիւ Բեթանիա եկաւ, եւ Երուսաղէմ մտնելուն նախընթաց Շաբաթ օրը Ղազարու տան մէջ պատուասիրական ընթրիքի մը ներկայ գտնուեցաւ (Յովհ. ԺԲ. 29), եւ այդ ընթրիքին օրուան հետ միացուցած է եկեղեցին նոյնիսկ Ղազարու յարութեան ալ յիշատակը։ Տօնը Զատկին հետ 35 օրերու շարժականութիւն ունի եւ Մարտ 14-էն մինչեւ Ապրիլ 17 կրնայ հանդիպիլ։

Աղբյուրը՝ Մաղաքիա արքեպ. Օրմանեան, Ծիսական բառարան

Կարդացեք նաև Աւագ շաբաթ

ԱՒԱԳ ՇԱԲԱԹ – Ծիսական բառարան, Մաղաքիա արքեպ. Օրմանյան

Ավագ Շաբաթ, Մաղաքիա արքեպ. Օրմանյան

ԱՒԱԳ ՇԱԲԱԹ – Ծաղկազարդէն մինչեւ Զատիկ եղող եօթնեակը կոչուի Աւագ Շաբաթ, եւ շաբթուան իւրաքանչիւր օրերն ալ նոյն աւագ անունը կը կրեն՝ Աւագ Բշ., Աւագ Գշ., Աւագ Դշ., Աւագ Եշ., Աւագ Ուր. եւ Աւագ Շբ.։ Այդ աւագ անունն իրաւամբ տրուած է այդ եօթնեակին, յորում կը յիշատակուին Քրիստոսի վերջին օրերուն տնօրինութիւնները։ Միաշաբաթ=Կիրակի օրը Քրիստոս հանդիսով մտած էր Երուսաղէմ։ Բշ. Թզենին անիծելուն օրն է։ Եկեղեցին կը յիշէ եւս Զեբեդեայ որդւոց խնդիրը եւ Արարչութիւնը ու Մարդկութեան սկիզբը։ Գշ. Հրէից հարցումներուն եւ Քրիստոսի բացատրութեանց եւ փարիսեցւոց յանդիմանութեան օրն է։ Նոյն օրը տեղի ունեցած է տաճարին մէջ եկած երկնային ձայնը, տաճարին կործանման գուշակութիւնը, այրւոյն գովեստը, Քրիստոսի վերջապէս տաճարէն Տասն Կուսանաց առակը եւ Վերջին Դատաստանի բացատրութիւնը, նաեւ Ջրհեղեղը եւ մարդոց կրկին սկզբնաւորութիւնը։ Դշ. կը յիշատակուի Յուդայի մատնութիւնը։ Եշ. Վերջին Ընթրիքը, Ոտնալուան եւ Հաղորդութեան խորհուրդին հաստատութիւնը։ Ուր. Քրիստոսի ձերբակալութիւնը, դատապարտուիլը, Խաչելութիւնը, մահն ու Թաղումը։ Շբ. դարձեալ Թաղումը եւ երեկոյին Զատիկը, զոր կարելի էր կոչել Աւագ Կիրակի, եթէ այդպէս սովորութիւն եղած ըլլար։ Աւագ Բշ. Զատկին հետ 35 օրուան շարժականութիւն ունի, Մարտ 16-էն Ապրիլ 19, իսկ Աւագ Շաբթուան միւս օրերը նոյն համեմատութեամբ կը յաջորդեն։

Տե՛ս նաև ԱՌԱՋԱՒՈՐԱՑ ԿԻՐԱԿԻ – Ծիսական բառարան, Մաղաքիա արքեպ. Օրմանյան

%d bloggers like this: