Blog Archives

ՏԱՂԱՒԱՐ [ՏՕՆ] – Ծիսական բառարան, Մաղաքիա արքեպիսկոպոս Օրմանյան

տաղավար տոն, Օրմանյան

Այդպէս կը կոչուին հինգ մեծ տէրունի տօները որոնք շաբաթապահք, նաւակատիք, մեռելոց եւ քանի մը օր շարունակութիւն ունին։ Այս հինգ տօներն են Աստուածայայտնութիւն 8 օր, Յարութիւն 50 օր, Այլակերպութիւն 3 օր, Վերափոխում 9 օր եւ Խաչվերաց 7 օր։ Ասոնցմէ իւրաքանչիւրն ալ տարւոյն մէջ որոշ միջոցի մը սկզբնաւորութիւնն են։ Վճռական կերպով յայտնի չէ թէ ի́նչ առնչութիւն կայ տաղաւար կոչման եւ այս մեծ տօնախմբութեանց մէջ։ Ոմանք կը կարծեն թէ ինչպէս Հին Ուխտին մէջ մեծահանդէս տօնախմբութիւն մըն էր Տաղաւարահարքը կամ Տաղաւար կոչուած տօնը, նոյն են քրիստոնէից համար այդ տէրունի տօները։ Թերեւս հաւանական է կարծել թէ իրօք տաղաւարներու հաստատմամբ տօնավաճառի նման հանէսներ կը կազմակերպուէին այս մեծ տէրունիներուն, եւ անկէ մնացած ըլլայ տաղաւար յորջորջումը։

Աղբյուրը՝ Մաղաքիա արքեպ. Օրմանեան, Ծիսական բառարան

ԱՅԼԱԿԵՐՊՈՒԹԻՒՆ

պայծառակերպություն Մաղաքիա Օրմանյան

Հայ Եկեղեցւոյ հինգ գլխաւոր տօներէն մին, որ կը կոչուի նաեւ ՊԱՅԾԱՌԱԿԵՐՊՈՒԹԻՒՆ՝ Քրիստոսի պայծառ ու լուսաւոր երեւալէն եւ ՎԱՐԴԱՎԱՌ՝ հին հեթանոսական տօնին անունէն։ Տօնուած տնօրինութիւնն է Քրիստոսի փառաւոր ու լուսաւոր կերպարանքով երեւնալը իր առաքեալներէն երեքին՝ Պետրոսի եւ Յովհաննէսի եւ Յակոբոսի ներկայութեան Գալիլիոյ սուրբ լերան վրայ, որ ըստ հաստատուն աւանդութեան Թաբօր կոչուած լեռն եղած է։ Տնօրինութիւնը կը պատմեն Մատթէոս, Մարկոս ու Ղուկաս աւետարանիչները, թեեւ լերան անունը չեն տար։ Տօնը կը կատարուի Զատկի ԺԴ. Կիրակին, այսինքն Զատկէն 98 օր ետքը, հետեւաբար 30 օրուան շարժականութիւն կրնայ ունենալ Յունիս 28-էն Օգոստոս 1։ Տօնախմբութիւնը երեք օր է. Կիրակի՝ բուն տօնը, Բշ. [Երկուշաբթի] դարձեալ հրամայեալ տօն ու մեռելոց յիշատակ, եւ Գշ. [Երեքշաբթի] լուր տէրունի մը։ Յոյնք ու լատինք Այլակերպութեան տօնը կը կատարեն հաստատապէս Օգոստոս 6-ին։ Այս տօնը սկսած է հաւանականաբար Թարգմանչաց դարէն, եւ առաջին օրուան շարականը քերթողահայր Մովսէս Խորենացւոյն կը վերագրուի, իսկ մեծ աղօթքն ալ՝ Եղիշէի։ Բ. [2] ու Գ. [3] տուները Շնորհալւոյն ժամանակ՝ աւելցած են որ նոյն օրերուն շարականն ալ գրած է։

Աղբյուրը՝ Մաղաքիա արքեպ. Օրմանեան, Ծիսական բառարան

%d bloggers like this: