ՄԵԾ ՊԱՀՔ – Ծիսական բառարան

Գալստեան կիրակի

Եկեղեցւոյ օրինադրած պահքերուն ամենէն երկարը Մեծ Պահք անունն առած է: Բուն Բարեկենդանի յաջորդ Բշ.էն (Երկուշաբթի) սկսեալ մինչեւ Աւագ Շբ. (Շաբաթ) օրը կը տեւէ 48 օր շարունակ, կամ եօթը եօթնեակներու միջոց: Այդ պահքին 40 օրերը՝ այսինքն Բուն Բարեկենդանի յաջորդ Բշ.էն մինչեւ Ղազարու Յարութեան նախընթաց Ուր. (Ուրբաթ) օրը, Բուն Քառասնորդական Մեծ Պահքը կը կազմեն, եւ այժմեան իմացուած կերակուրներու պահքէն զատ ծոմ ալ պիտի պահուի՝ Շաբաթ ու Կիրակի օրերէն զատ: Շաբաթ օրեր սրբոց տօն կը կատարուի, բայց պահքը չի լուծուիր, իսկ միւս հինգ օրեր եկեղեցական պաշտամանց մէջ ալ պահոց կարգ կը կատարուի: Մեծ Պահքին Բ. շաբաթը պզտիկ տարբերութիւն մը ունի միւս շաբաթներէն ընթերցուածներուն երկարութեամբ, որովհետեւ այս երկրորդ շաբաթը Մեծ Պահքէն զատ՝ չորս եղանակներու պահքերէն գարնանամուտի շաբաթապահքը կը կազմէ, եւ իբր կրկին պահք կը նկատուի: Իսկ Աւագ Շաբաթը Մեծ Պահքին յարակից մաս մըն է եւ Յարութեան շաբաթապահքը կը կազմէ. Ղազարու Յարութեան ու Ծաղկազարդի օրերուն պահքն ալ հարկաւ Յարութեան օրով պահքը լուծելու յարմարութենէն առաջ եկած է, որով Քառասնորդական պահքն ու Յարութեան շաբաթապահքն իրարու կը կցուին եւ ամբողջ պահք մը կը կազմեն ի պատիւ Քրիստոսի տնօրինութեանց: Երբ Մեծ Պահոց մէջ պատահաբար հանդիպին Տեառնընդառաջի եւ Աւետման տօները, եկեղեցական արարողութեանց համար Մեծ Պահոց բոլոր պահանջները կը դադրին, վարագոյր ալ կը բացուի, եւ բաց պատարագ կը մատուցուի, բայց կերակրոյ պահքը չի լուծուիր: Իսկ Լուսաւորչի Մուտն ի վիրապին բաց պատարագը Սիմէոն Կաթողկոսի կարգադրութեամբ սկսած է, յառաջագոյն միւս շաբաթներուն պէս գոց պատարագ կը մատուցուէր: Մեծ Պահոց յատկանիշներն են վարագոյրին փակ մնալը – որով բոլոր ժողովուրդը իբր ապաշխարող կը նկատուի, գոց պատարագը – որով ժամաւորները հին ժամանակի արտաքին գաւթի մէջ ապաշխարողներուն կը հաւասարին եւ Արեւագալի, Ճաշու եւ Խաղաղական յատուկ երգերը – որոնք կերպով մը պատարագի հանդիսութեան տեղը բռնած կ’ըլլան:

Աղբյուրը՝ Մաղաքիա արքեպ. Օրմանեան, Ծիսական բառարան

Կարդացե՛ք նաև Սուրբ Եփրեմ Ասորու՝ Մեծ Պահքի աղոթքը

Posted on February 7, 2016, in Մաղաքիա արքեպիսկոպոս Օրմանյան, Պահք and tagged , , , , . Bookmark the permalink. 7 Comments.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: