ԱՌԱՋԱՒՈՐԱՑ ԿԻՐԱԿԻ – Ծիսական բառարան, Մաղաքիա արքեպ. Օրմանյան

Ծիսական բառարան, ՕրմանեանԱռաջաւորաց Կիրակի կը կոչուի Մեծ Պահքի Բուն Բարեկենդանէն երեք եւ Զատկէն տասը շաբաթ առաջ հանդիպած Կիրակին, որ կը հաշուուի միշտ Զատկին հետ համեմատելով եւ անոր հետ 35 օրուան շարժականութիւն կ’ունենայ՝ Յունուար 11-էն մինչեւ Փետր. 15։ Այս Կիրակիին յաջորդող եօթնեակին հինգ օրերը Առաջաւորաց Պահք կը կոչուին եւ սաստիկ պահք կը պահուի ծոմով մէկտեղ, եւ նոյն իսկ պատարագի մատուցումը կը դադրի Մեծ Պահոց նման։ Պահքին Ե. Օրը, այսինքն Ուրբաթ օրը կը յիշատակուի Յովնանու քարոզութիւնն ու Նինուէի ապաշխարութիւնը, ոչ թէ իբր Ս. Յովնան մարգարէի տօն, այլ պարզապէս իբր մեծ ապաշխարութեան մը օրինակ։ Շնորհալին կը մեկնէ Առաջաւորք անունը իբր առաջին պահք, որովհետեւ Ս. Լուսաւորչէն հրամայուած առաջին պահքին յիշատակութիւնն է։ Լուսաւորիչը Վիրապէն ելլելէն ետքը երբ սկսաւ աւետարանել, նախ հինգօրեայ շարունակ ու անսուաղ պահքով պատրաստեց հայ ժողովուրդը բժշկութիւն ու լուսաւորութիւն ընդունելու՝ Նինուէացւոց ապաշխարութեան նմանողութեամբ։ Այս առաջին պահքին տարեկան յիշատակութիւնն է որ հաստատուն մնացած է մեր եկեղեցւոյ մէջ, եւ որում նման բան մը ուրիշ եկեղեցիներու մէջ չի գտնուիր։ Այդ պահոց ՇԲ. օրը Ս. Սարգսի յիշատակը կը տօնուի, հաստատապէս եւ ժողովուրդն ալ շատ անգամ Ս. Սարգսի պահք կ’անուանէ այդ պահքը, եւ յոյները՝ որ ոչ միայն այս շաբթուան պահքը չունին, այլ եւ սովորական պահոց լուծումն ալ ունին, ժամանակին նախատած են հայերը՝ ըսելով թէ Սարգիս կախարդի մը իշուն կամ շունին մահուան համար հաստատած են այս պահքը։ Սակայն ոչ թէ Սարգիս Կախարդի, այլ եւ ոչ Ս. Սարգիս զօրավարին համար է այս պահքը, եւ տօնին հանդիպումէն առած է մեր ժողովրդական անունը։ Առաջաւորաց անունը հնար էր մեկնել նաեւ իբր Մեծ Պահքէն առաջ եկող պահք մը, կամ Զատկական պահքերուն առաջին մասը, բայց  ամէն պարագայի մէջ Լուսաւորիչէ հաստատուած առաջին պահքի իմաստն ու նշանակութիւնն աւելի ընդունելի են։  

Աղբյուրը՝ Մաղաքիա արքեպ. Օրմանեան, Ծիսական բառարան

Կարդացե՛ք նաև ԲՈՒՆ ԲԱՐԵԿԵՆԴԱՆ

Posted on January 30, 2014, in Մաղաքիա արքեպիսկոպոս Օրմանյան and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink. Leave a comment.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: