Ցկյանս իշխանություն – Գարեգին Ա. կաթողիկոս

Ցկյանս իշխանությունՋ. Գուայտա«Եկեղեցին Հիսուս Քրիստոսի խորհրդավոր մարմինն է», սովորեցնում է մեզ քրիստոնեականը: Մինևնույն ժամանակ, մարդկային տեսակետից, Եկեղեցին մարդկանց ընկերակցություն է նվիրապետական կարգի միանգամայն որոշակի հարաբերություններով: Շատ Եկեղեցիներ գլխավորում է ղեկավար անձանց մի խումբ, որոնք, շատ դեպքերում, ունեն ցկյանս իշխանություն. այդպես է և Ձեր պարագայում: Բազմաթիվ ընկերաբաններ ու հոգեբաններ այն կարծիքին են, թե չափազանց երկար ժամանակ գործադրված իշխանությունը տվյալ անհատի մոտ առաջ է բերում որոշ անհավասարակշռություն: Իրոք, այն մարդու համար, ով երկար ժամանակ պատասխանատու դիրք է գրավում ուրիշների հանդեպ, անչափ դժվար է իր կարծիքները, իր ճաշակը և այլ, չբացարձակացնելը…

Կաթոլիկ Եկեղեցու վանական շատ ուխտեր համարյա լրիվ անհետացման դառը փորձություն են ապրել այն ղեկավարների չարաշահումների պատճառով, որոնք չափազանց երկար ժամանակ են գործադրել իրենց իշխանությունը: Մեր ժամանակներում շատ դրամատներ, գործարաններ, ձեռնարկություններ և զանազան գրասենյակներ ձգտում են որքան հնարավոր է ավելի հաճախ փոխել ղեկավար անձնակազմը: Իսկ ինչո՞ւ են Եկեղեցիներն իրենց պետերին վերապահում ցկյանս իշխանություն:

Գարեգին Ա. – Ես չեմ կարող դատողություններ անել ուրիշ Եկեղեցիների մասին, բայց գիտակցաբար և ամենայն պատասխանատվությամբ կխոսեմ իմ Հայ Եկեղեցու մասին: Բացի Կաթողիկոսից, մեզ մոտ չկա հոգևոր այլ պետ, որին ընտրեին ցկյանս: Մեր եպիսկոպոսները որոշ թեմերում (օրինակ՝ ԱՄՆ-ում) ընտրվում են սահմանափակ ժամանակով՝ չորսից յոթ տարի ժամկետով, իսկ այնուհետև կատարվում է նոր ընտրություն: Չվերընտրված եպիսկոպոսները պահպանում են ձեռնադրության ժամանակ շնորհված եպիսկոպոսական աստիճանը, բայց այլևս վարչական պաշտոններ չեն վարում կամ՝ տեղափոխվում են ուրիշ թեմեր: Այսպիսով, մեր Եկեղեցում երկարատև իշխանության հարցն այնքան լուրջ չէ, որքան Կաթոլիկ Եկեղեցում կամ Ուղղափառ մյուս Եկեղեցիներում:

Եղել է ժամանակ, երբ եպիսկոպոսներն ընտրվել են մի որոշակի թեմում, որտեղ ծառայել են մինչև իրենց կյանքի վերջը, բայց կարող էին պաշտոնաթող լինել անձնական ցանկությամբ կամ էլ պաշտոնազրկվել հավատացյալների կողմից, ինչ որ պատահել է շատ անգամ. թեմական ժողովը, որ պատասխանատու է եպիսկոպոսի ընտրության համար, կարող էր վերջ տալ նրանց ծառայությանը, բայց դա, բնականաբար, չի նշանակում եպիսկոպոսին զրկել աստիճանից կամ եպիսկոպոսական բարձր հեղինակությունից: Ինչ վերաբերում է Կաթողիկոսին, նա, լինելով Եկեղեցու գլուխը, վարչական աշխատանքին զուգընթաց, կատարում է հավատքի պահապանի դերը. երաշխավորում է հավատարմությունն ավանդություններին և ուղղահավատությանը: Ժողովրդի համար Կաթողիկոսը առաձնահատուկ կերպով Եկեղեցու հովիվն է և ազգի հոգևոր հայրը: Հենց այդ պատճառով է նա ընտրվում ցկյանս: Սակայն և՛ այստեղ՝ Էջմիածնում, և՛ Կիլիկիո Կաթողիկոսական Աթոռում դեպքեր են եղել, երբ Կաթողիկոսը, իր առողջական վիճակի կամ գործունեությունը խոչընդոտող մի շարք այլ պատճառներով, խնդրել է իրեն փոխարինել: Այսպիսով, նոր Կաթողիկոսի ընտրությունից հետո, նախորդը հանգստի է գնացել՝ պահպանելով Կաթողիկոսի աստիճանը: Նորընտիր Հովվապետն ստանձնել է Եկեղեցու լիակատար պատասխանատվությունը նախկին Կաթողիկոսի կյանքի ամբողջ ընթացքում…

Ջ. Գուայտա – … ինչպես որ եղել է Կիլիկիո Աթոռին Ձեր ծառայության առաջին վեց տարիների ընթացքում*:

Գարեգին Ա. – Ճիշտ է: Այդպիսի դեպքերը ամենևին հազվադեպ չեն մեր Եկեղեցու պատմության մեջ:

* Նկատի ունի այն փաստը, որ Գարեգին Ա-ն (այն ժամանակ արքեպիսկոպոս) 1977-ի մայիսի 2-ին, Խորեն Ա Բարոյանի կաթողիկոսության շրջանում, ընտրվել է Մեծի Տանն Կիլիկիո աթոռակից կաթողիկոս: 

Կարդացե՛ք նաև Քանի՞ Հայ եկեղեցի գոյություն ունի

Աղբյուրը՝ Գարեգին Ա. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս, «Զրույցներ Ջիովաննի Գուայտայի հետ», Ս. Էջմիածին, 2001

Posted on January 21, 2014, in Գարեգին Ա. Կաթողիկոս Ամենայն Հայոց and tagged , , , , . Bookmark the permalink. Leave a comment.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: