ՊԱՀՔ – Ծիսական բառարան, Մաղաքիա արքեպիսկոպոս Օրմանյան

Պահք, Օրմանյան, ծիսական բառարան

Բառին ճիշդ իմաստն է զգուշանալ, ինքզինքը բանէ մը զրկել, ժուժկալել. եւ առաջին ժամանակներու եւ Հին Կտակարանի ու Աւետարանի մէջ պահքը կը նշանակէր պարզապէս կերակուրէ զգուշանալ, չուտել, ծոմ բռնել։ Պօղոս առաքեալին թոյլտուութիւնը, որ բոլորովին անսուաղ կենալ չկրցող տկարը կարենայ քիչ մը բանջար ուտել (Հռոմ. ԺԴ. 2), որ է կատարեալ սնունդ չտուող կերակուր մը, սկսաւ կամաց-կամաց ընդարձակուիլ եւ թեթեւ կերակուրներով սնանիլը սկսաւ պահք կոչուիլ, եւ պահքն եղաւ կերակուրներու տեսակին վրայ հիմնուած ժուժկալութիւն մը։ Առաջ միայն բանջարեղէնները ներուեցան, յետոյ ընդեղէնք, վերջապէս բուսականներէ քամուած հիւթը, ինչպէս ձէթ, գինի եւն.։ Մեր եկեղեցին այժմ պահքին սահման դրած է բուսական արտադրութիւնները, միակ ու բացառիկ յաւելուած ընդունելով մեղրը՝ որ կենդանական կիթ մըն է։ Ուրիշ եկեղեցիներու մէջ սկսած են ներուիլ կթեղէնք, կաթնեղէնք եւ ձկնեղէնք՝ որ մեր մէջ նաւակատիք կոչուած կէս պահք օրերը միայն կը ներուին, մինչեւ իսկ Լատին Եկեղեցւոյ մէջ միսէ զգուշանալով՝ այլ ճարպը գործածելով՝ պահք կը պահուի։ Այս կերակուրներու պահքն է, եւ ամէն եկեղեցիք ալ ունին զայն։ Մեր մէջ եկեղեցւոյ պահք մըն ալ կայ, որ է տէրունական ու սրբոց տօներէ զգուշանալ եւ արարողութեանց կամ ժամերգութեանց մէջ միայն ապաշխարութեան կարգ կատարել։ Ընդհանուր առմամբ իւրաքանչիւր եօթնեակին Չորեքշաբթին եւ ուրբաթը, բոլոր Մեծ Պահքը ու շատ շաբաթապահքեր կերակուրներու պահքին հետ եկեղեցւոյ պահք ալ ունին, սակայն վերջին կարգադրութեանց համեմատ կան օրեր՝ ուր կերակուրներու պահքին օրէնքը պահուելով հանդերձ՝ տէրունական կամ սրբոց տօներ կը կատարուին եկեղեցւոյ մէջ։

Ըստ այսմ իւրաքանչիւր տարի ունինք կերակուրի պահք 158 օր, իսկ եկեղեցւոյ պահք 117 օր, որ կրնան մէկ-երկու պակաս ըլլալ՝ տօներու շարժականութեան հետեւանքով։ Միջոցները միջին հաշուով առած ենք, փոփոխութիւնները զիրար կը լրացնեն։

Աղբյուրը՝ Մաղաքիա արքեպ. Օրմանեան, Ծիսական բառարան

Կարդացե՛ք նաև ԾՈՄ – Ծիսական բառարան

Posted on August 12, 2013, in Մաղաքիա արքեպիսկոպոս Օրմանյան and tagged , , , , . Bookmark the permalink. 6 Comments.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: